Forma online w szkoleniu okresowym BHP nie zależy wyłącznie od dostępu do platformy, lecz przede wszystkim od rodzaju zajmowanego stanowiska. Pracodawcy, osoby kierujące pracownikami oraz wybrane grupy specjalistów mogą korzystać z samokształcenia kierowanego, podczas gdy dla stanowisk robotniczych wymagany jest stacjonarny instruktaż, a częstotliwość odnowienia szkolenia zależy od charakteru pracy.
Kto musi odbywać szkolenie okresowe BHP i dla kogo dopuszczalna jest forma online?
Szkolenie okresowe BHP odbywa się cyklicznie w trakcie zatrudnienia, a częstotliwość jego powtarzania zależy od rodzaju stanowiska i warunków pracy. Obowiązek dotyczy między innymi pracodawców, osób kierujących pracownikami, pracowników administracyjno-biurowych, inżynieryjno-technicznych oraz służby BHP.
Forma online jest dopuszczalna dla grup, dla których przepisy przewidują samokształcenie kierowane. Uczestnik korzysta wtedy z przygotowanych materiałów i samodzielnie realizuje program szkolenia.
Dotyczy to w szczególności pracodawców i osób kierujących pracownikami, pracowników administracyjno-biurowych, pracowników inżynieryjno-technicznych oraz pracowników służby BHP i innych osób wykonujących zadania tej służby. W przypadku pracodawców i osób kierujących pracownikami szkolenie online jest możliwe przy zachowaniu wymogów właściwych dla samokształcenia kierowanego.
Sama praca przy komputerze nie przesądza o dopuszczalności tej formy. Najpierw trzeba ustalić, do której grupy należy dane stanowisko i jakie zadania obejmuje.
Pracodawcy, osoby kierujące pracownikami oraz służba BHP
Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami, w tym kierownicy, mistrzowie i brygadziści, muszą odbywać szkolenia okresowe BHP. W przypadku tych grup szkolenie może być realizowane online, w formie samokształcenia kierowanego, na podstawie przygotowanych materiałów.
Pierwsze szkolenie pracodawcy lub osoby kierującej pracownikami powinno zostać przeprowadzone do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na danym stanowisku. Szkolenie okresowe tej grupy odnawia się co 5 lat.
Obowiązek szkolenia okresowego dotyczy również pracowników służby BHP oraz innych osób wykonujących zadania tej służby, także wtedy, gdy zostały im one zlecone. W przypadku tych grup możliwość wykorzystania formy online zależy od dopuszczalności samokształcenia kierowanego dla danego szkolenia.
Pracownicy administracyjno-biurowi i inżynieryjno-techniczni
Pracownicy administracyjno-biurowi oraz inżynieryjno-techniczni mogą odbywać szkolenie okresowe BHP online, między innymi w formie samokształcenia kierowanego. W przypadku pracowników administracyjno-biurowych dopuszczalne są także kurs lub seminarium, jeśli wybrana forma odpowiada zasadom przewidzianym dla danej grupy.
| Grupa pracowników | Dopuszczalność formy online | Podstawowa częstotliwość szkolenia okresowego |
|---|---|---|
| Administracyjno-biurowi | Tak, między innymi w formie samokształcenia kierowanego, kursu lub seminarium | Co 6 lat |
| Inżynieryjno-techniczni | Tak, w tym w formie samokształcenia kierowanego | Co 5 lat |
Różnica między tymi grupami dotyczy przede wszystkim cyklu odnowienia: szkolenie pracowników administracyjno-biurowych odnawia się co 6 lat, a pracowników inżynieryjno-technicznych co 5 lat. W przypadku pracowników biurowych przy niskim ryzyku zawodowym może wystąpić wyłączenie obowiązku szkolenia okresowego, zależnie od spełnienia określonych warunków.
Kto nie może odbyć szkolenia okresowego BHP wyłącznie zdalnie?
Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych nie mogą odbyć szkolenia okresowego BHP wyłącznie online. Dla tej grupy wymagana jest stacjonarna forma instruktażu, dlatego samo szkolenie zdalne nie zastępuje szkolenia okresowego.
O dopuszczalnej formie decyduje charakter stanowiska i wykonywanej pracy, a nie dostęp do platformy e-learningowej. Instruktaż obejmuje zasady bezpieczeństwa związane z wykonywanymi czynnościami, zagrożenia występujące na danym stanowisku oraz postępowanie w razie wypadku, pożaru lub awarii.
Szkolenie okresowe pracowników robotniczych przeprowadza się co najmniej raz na trzy lata, a w przypadku prac szczególnie niebezpiecznych — co najmniej raz w roku. Pierwsze szkolenie okresowe należy przeprowadzić najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na danym stanowisku. Instruktaż kończy się egzaminem lub testem sprawdzającym wiedzę i umiejętności.
Szkolenie okresowe online a szkolenie wstępne: czego nie można zastąpić e-learningiem?
Szkolenie wstępne BHP odbywa się przed dopuszczeniem pracownika do pracy na danym stanowisku. Obejmuje instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy. Szkolenie okresowe służy natomiast przypomnieniu i ugruntowaniu wiedzy w trakcie zatrudnienia, więc nie zastępuje szkolenia wstępnego.
Instruktaż ogólny dotyczy podstawowych przepisów i zasad bezpieczeństwa, pierwszej pomocy oraz regulaminu pracy. Dla pracowników administracyjno-biurowych wykonujących pracę zdalną może być przeprowadzony online. Nie oznacza to jednak, że całość szkolenia wstępnego można zrealizować zdalnie.
Instruktaż stanowiskowy musi odnosić się do konkretnego stanowiska pracy. Obejmuje zapoznanie z właściwymi dla niego zagrożeniami oraz bezpiecznymi metodami wykonywania pracy. Dlatego nie powinien być automatycznie zastępowany e-learningiem. Konieczne jest także praktyczne zapoznanie pracownika z miejscem pracy, gdy wymaga tego charakter stanowiska.
Przed rozpoczęciem pracy nie wystarczy więc potwierdzenie ukończenia szkolenia okresowego online. Pracownik musi przejść wymagane elementy szkolenia wstępnego, w tym instruktaż stanowiskowy.
Jakie warunki musi spełniać szkolenie okresowe BHP prowadzone online?
Szkolenie okresowe BHP prowadzone online nie powinno ograniczać się do udostępnienia pliku lub nagrania. Podstawową formą zdalną jest samokształcenie kierowane, w którym uczestnik samodzielnie zapoznaje się z przygotowanymi materiałami, ma jednak także możliwość skonsultowania wątpliwości z wykładowcą.
- Materiały dydaktyczne – szkolenie może wykorzystywać filmy, prezentacje i testy udostępniane przez platformę internetową lub za pomocą innych środków komunikacji. Dopuszczalne są także materiały w formie audiobooka lub wydruku.
- Możliwość konsultacji – uczestnik powinien mieć możliwość kontaktu z wykładowcą BHP, na przykład telefonicznie lub pocztą elektroniczną.
- Sprawdzenie wiedzy – szkolenie powinno zawierać element sprawdzający przyswojenie wiedzy, na przykład test końcowy lub egzamin. Samo zapoznanie się z materiałami nie wystarcza.
- Formalna organizacja – szkolenie może organizować pracodawca albo jednostka szkoleniowa działająca w zakresie BHP i spełniająca wymagania formalne oraz programowe.
- Potwierdzenie ukończenia – ukończenie szkolenia potwierdza zaświadczenie wydane po zakończeniu kursu i wymaganym sprawdzeniu wiedzy.
Szkolenie może być podzielone na moduły realizowane etapami. Taki układ nie zmienia jednak podstawowych wymagań: uczestnik powinien otrzymać materiały zgodne z programem, mieć możliwość konsultacji, przystąpić do sprawdzenia wiedzy i uzyskać formalne potwierdzenie ukończenia szkolenia.
Kiedy szkolenie okresowe BHP nie jest wymagane i jak potwierdzić jego odbycie?
Wyłączenie z obowiązku odbycia szkolenia okresowego BHP ma ograniczony zakres. Może dotyczyć pracownika administracyjno-biurowego, jeżeli działalność pracodawcy wiąże się z niskim ryzykiem zawodowym i są spełnione właściwe warunki. Nie oznacza to automatycznego zwolnienia wszystkich osób zatrudnionych na takich stanowiskach.
Możliwe jest także uznanie ważnego szkolenia okresowego odbytego u innego pracodawcy. Pracownik powinien przedstawić aktualne zaświadczenie potwierdzające odbycie wymaganego szkolenia w przewidzianym okresie. Za równoważne może zostać uznane również szkolenie odbyte dla innej grupy stanowisk, jeżeli jego zakres tematyczny odpowiada programowi wymaganemu na nowym stanowisku. Zastosowanie takiego zwolnienia wymaga odpowiedniej dokumentacji.
- Zwolnienie przy niskim ryzyku – może dotyczyć pracownika administracyjno-biurowego, gdy spełnione są właściwe warunki związane z działalnością pracodawcy.
- Szkolenie u innego pracodawcy – aktualne zaświadczenie może potwierdzać spełnienie obowiązku, jeśli obejmuje wymagane szkolenie i pozostaje ważne.
- Inna grupa stanowisk – wcześniejsze szkolenie może zostać uznane, gdy jego zakres odpowiada programowi przewidzianemu dla nowej pracy.
- Dokument ukończenia – odbycie szkolenia okresowego potwierdza zaświadczenie o jego ukończeniu.
- Przechowywanie – zaświadczenie i dokumenty potwierdzające zastosowanie zwolnienia przechowuje się w aktach osobowych pracownika.
Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okresowego trzeba odróżnić od karty szkolenia wstępnego. Karta dokumentuje instruktaż ogólny i stanowiskowy, natomiast nie zastępuje zaświadczenia właściwego dla szkolenia okresowego. Dokumentacja szkoleniowa powinna być dostępna do wglądu podczas kontroli.